Vila Real de Santo António

Vila Real de Santo António is anders dan elke andere Algarve-plaats. De stad werd in 1774 in slechts vijf maanden gebouwd, in opdracht van de markies van Pombal, volgens hetzelfde verlichte dambordpatroon waarmee zijn architecten na de aardbeving van 1755 de Baixa van Lissabon herbouwden: rechte straten, haakse hoeken, nergens een kromming. Hier proef je meteen het echte stadsleven zoals het is. Tot verrassing van veel bezoekers heeft de stad een jachthaven, een winkelstraat met enkele hotels, fietspaden en openbaar vervoer dat er dwars doorheen rijdt. En aan de overkant van de rivier de Guadiana ligt Spanje: het Andalusische Ayamonte, te bereiken met een korte veerpont.

Het kloppend hart is de Praça Marquês de Pombal, een weids plein geplaveid met calçada portuguesa en omzoomd door sinaasappelbomen. Wandel over de kaarsrechte straten van het dambordpatroon, langs de Igreja Matriz uit de jaren 1770, naar de kade en de jachthaven met uitzicht over de Guadiana en Spanje aan de overkant.

Vanaf de rivieroever kijk je zó over het water naar Spanje — pak de veerpont voor een dagje Ayamonte, of maak een Guadiana-riviercruise. En dit is een gouden tip die veel toeristen inmiddels kennen: in de supermarkten (Pingo Doce en de lokale supermercados) zit een foodcorner waar je voor een habbekrats een complete, verse maaltijd samenstelt.

De hele benedenstad is het dambord van Pombal: een raster van kaarsrechte straten rond de Praça Marquês de Pombal, met de kerk en de laagbouw eromheen precies symmetrisch aangelegd. Loop je van het plein naar de rivier, dan kom je bij de Avenida da República en de kade, het levendigste deel met terrassen en de veersteiger naar Spanje. Verder van het water wordt het gewoon woonstad: appartementen, scholen, de dagelijkse boodschappen. Aan de zuidkant ligt de jachthaven, en daarachter loopt de stad over in strand en pijnbos richting Monte Gordo.

De aangenaamste wandeling volgt de rivieroever: van het centrum langs de Guadiana naar de jachthaven en verder, met Spanje aan de overkant en volop ruimte. De stad is vlak en fietsvriendelijk, met fietspaden dwars door het raster. De bewoners tref je op het plein onder de sinaasappelbomen, waar de hele dag door mensen zitten, en 's ochtends bij de markt en de supermarkten. Dit is geen dorp maar een werkende stad, dus het leven gaat gewoon door — juist dat maakt het echt.

Er is veel gratis parkeerruimte; moet je al betalen, dan is het zelden meer dan zo'n 80 cent per uur. Wil je naar Spanje: de veerpont naar Ayamonte is goedkoop en simpel, maar let op het tijdsverschil — Spanje loopt een uur voor, wat menig reiziger een gemiste terugboot heeft gekost. Eet zoals de locals en neem contant geld mee voor de kleine zaken. Groeten bij binnenkomst van een café of winkel is ook hier de norm.

Dit is een echte stad, dus je eet er zoals de locals: in lokale cafés voor koffie en een hapje, en — de slimme-reiziger-tip — bij de foodcorners van supermarkten als Pingo Doce, waar hele gezinnen uit de buurt gebraden kip, salades en complete menu's halen voor rond de €7 per persoon. Verse broden en lokale snacks (met bacalhau gevuld) koop je bij Lidl, Aldi en Pingo Doce voor een fractie van de Nederlandse prijs.

Er is veel gratis parkeerruimte; en moet je in Portugal al eens betalen, dan ben je zelden meer dan zo'n 80 cent per uur kwijt. Doe je boodschappen zoals de locals bij Pingo Doce of Lidl en stel je lunch en avondeten samen voor onderweg — zo eet je goed én goedkoop. De stad is vlak en fietsvriendelijk.

Het uiterste oosten van de Algarve, eindpunt van de N125 en van de regionale trein (Linha do Algarve) vanaf Faro. Vanaf de kade vaart een veerpont naar Ayamonte in Spanje; iets stroomopwaarts ligt de snelwegbrug (A22) naar Spanje.

Jaarrond aangenaam; lente en herfst zijn het rustigst. Combineer met een dagtrip naar Spanje.