Castro Marim

Castro Marim wordt beheerst door zijn kasteel, hoog op de heuvel. De burcht behoorde tot de verdedigingslinie van de Tempeliers, maar het meest bijzondere komt later: nadat die orde in 1312 werd opgeheven, richtte koning Dinis in 1319 de Orde van Christus op als opvolger, en Castro Marim werd hun állereerste hoofdkwartier — omdat het kasteel sterk was en pal aan de grens lag. In 1334 verhuisde dat hoofdkwartier naar Tomar. Het bijzondere is dat dit geen dood monument is: in het stadje rond en onder het kasteel wonen gewoon mensen. Je rijdt er met de auto naartoe of dwaalt te voet door de wijk, en tussen de witgekalkte huizen ontdek je verborgen lokale restaurantjes en bakkerijtjes voor een klein hapje. Vanaf de kasteelmuren kijk je uit over de zoutpannen en de rivier de Guadiana, die hier de grens tussen Portugal en Spanje trekt.

Het middeleeuwse kasteel van Castro Marim is de trekpleister, met muren om te belopen, een archeologisch museum en een weids panorama over stad, zoutpannen en rivier. Eind augustus komt het kasteel tot leven tijdens het grote middeleeuwse festival.

Onder de rook van het stadje ligt de Reserva Natural do Sapal de Castro Marim — het oudste natuurreservaat van Portugal (1975): ruim 2.000 hectare zoutmoerassen en zoutpannen langs de Guadiana, met flamingo's, kluten en ooievaars. In de pannen wordt nog altijd op ambachtelijke wijze zout (en flor de sal) gewonnen. Er lopen wandel- en fietsroutes met informatieborden.

De mooiste wandeling gaat het natuurreservaat in: vanaf de rand van het stadje lopen paden met informatieborden door de zoutpannen, waar je bij laag water flamingo's, kluten en ooievaars ziet foerageren. Reken op vlak terrein en weinig schaduw, dus neem water en een hoed mee. In het stadje zelf tref je de bewoners in de kleine cafés rond het onderste plein, niet bij het kasteel. Rond de zoutwinning zie je in de zomermaanden nog mensen met de hand flor de sal afscheppen — het bovenste, fijnste laagje zout.

Het kasteel heeft openingstijden en een klein toegangsbedrag; het stadje eromheen is vrij toegankelijk maar het blijft een woonwijk, dus houd het rustig in de straatjes. Neem contant geld mee voor de kleine zaakjes en voor een zakje lokaal zout, dat je hier rechtstreeks kunt kopen. Kom je eind augustus, dan loop je tegen het grote middeleeuwse festival aan: dan is het stadje juist vol en uitbundig — leuk, maar het tegendeel van de gewone rust.

In de straatjes rond het kasteel zitten kleine, onopvallende familiezaakjes en bakkerijtjes waar de lokale bevolking komt — geen toeristenmenu's, wel eerlijke Portugese hapjes en zoetigheid. En vergeet het lokale zout niet: dat van Castro Marim is streekberoemd, en de flor de sal uit de pannen aan de rivier geldt als een delicatesse.

Je kunt tot bij het kasteel rijden, maar het stadje verken je het mooist te voet. Combineer het kasteel met een wandeling door het zoutmoeras-reservaat. Neem contant geld mee voor de kleine zaakjes.

Met de auto vlak bij Vila Real de Santo António en de N125/A22 in het uiterste oosten. Het stadje en het kasteel zijn te voet te doen.

Lente en herfst voor aangenaam weer en vogels in het reservaat; eind augustus voor het middeleeuwse festival (dan wel druk).