Monte Gordo

Monte Gordo was tot in de jaren zestig een vissersdorp. Toen kwamen de hotels, en dat zie je: de boulevard is een rij flats en terrassen, geen kasseienstraatjes met bougainville. Wie een wit dorp op een klif zoekt, moet hier niet zijn. Maar wie kijkt naar wie er ligt, ziet iets anders. Dit strand is voor een groot deel van de Portugezen zelf — je hoort om je heen vooral Portugees, en je ziet mensen met zichtbaar plezier genieten van hun eigen land. Na een uur of vier loopt het strand nog een keer vol: dan komen de mensen die na hun werk nog even het water in gaan. Dat is een ander soort badplaats dan de kust bij Albufeira, ook al is de bebouwing net zo hoog.

Dat vissersverleden is ouder dan het dorp zelf. Eeuwenlang stonden er op dit brede zand tussen de dennen alleen hutten van vissers, schrijft Turismo de Portugal. In 1765 ontstond hier op het strand de Feira da Praia, een jaarmarkt die in 1774 verhuisde naar het toen net gestichte Vila Real de Santo António, waar hij nog elk jaar in oktober wordt gehouden. De warme, kalme zee trok in de jaren zestig de eerste buitenlandse toeristen, waarmee Monte Gordo een van de eerste badplaatsen van de Algarve werd. De freguesia telt bij de volkstelling van 2021 3.197 inwoners.

Wie de vissers wil zien, komt in september. Dan viert Monte Gordo zijn beschermvrouw, Nossa Senhora das Dores, met een processie die over het zand van het strand trekt en vanaf het water wordt begeleid door de vissersboten. Aan de westkant van het casino staat die week een kermis, en de feesten sluiten met vuurwerk. De gemeente noemt het feest zelf de aankondiging van het einde van de zomer.

Het strand zelf is de reden dat je komt: op zijn breedste punt ligt er zo'n tweehonderd meter zand tussen de boulevard en de waterlijn, wat betekent dat het zelfs op een drukke augustusdag niet benauwd aanvoelt. Praia de Monte Gordo heeft in 2026 een Blauwe Vlag, met een badseizoen van 1 juni tot en met 30 september. Achter de bebouwing ligt de Mata Nacional das Dunas Litorais de Vila Real de Santo António, drie kilometer dennenbos op de duinen dat Monte Gordo met Vila Real verbindt, met kameleons en een picknickplek aan de kant van Monte Gordo. In het dorp staat het casino uit de tijd dat het toerisme begon, de markthal aan de Rua de Gonçalo Velho, en de parochiekerk van Nossa Senhora das Dores is het hart van de dorpsfeesten: dan staat het plein vol stoelen, speelt er een orkest en komt de hele buurt buiten.

1. Het strand, en dan het lege stuk. Hoe verder je van de centrale opgangen loopt, hoe leger het wordt. Douches en kleedhokjes staan bij de blauwe sanitairgebouwen (douchen 50 cent in de zomer van 2025, kleedkamers gratis). Badseizoen met strandwacht: 1 juni tot en met 30 september.
2. De boswandeling naar Vila Real. De gemeente heeft in het dennenbos een bewegwijzerde route van 6 kilometer uitgezet, vrijwel vlak (0 tot 14 meter). Wie liever langs het water loopt, neemt het strandpad tussen Vila Real en Monte Gordo van bijna 12 kilometer heen en terug.
3. De markthal om zeven uur. Mercado Municipal de Monte Gordo, Rua de Gonçalo Velho 232: maandag tot en met zaterdag van 7 tot 13 uur. Vis, groente en fruit van de streek; in juli staan er 's avonds markten voor het casino.
4. Met de veerpont naar Spanje. Vanaf de kade van Vila Real de Santo António, drie kilometer verderop, vaart het hele jaar een veerpont naar Ayamonte: € 2,50 per persoon, kinderen van 4 tot 10 jaar € 1,50, fiets € 1,60, auto € 7 (tarieven exploitant, gelezen oktober 2026). Let op het uur verschil: Spanje loopt een uur voor.
5. Het patroonsfeest in september. Festas em Honra de Nossa Senhora das Dores, in 2026 van 9 tot en met 15 september: processie over het strand, kermis bij het casino, vuurwerk tot slot.
6. Een avond in het casino, zonder te spelen. Het Casino Monte Gordo is gratis toegankelijk vanaf 18 jaar, met legitimatie; open maandag tot en met donderdag vanaf 18 uur en vrijdag tot en met zondag vanaf 15 uur. Korte broek, slippers en hemden zonder mouwen zijn niet toegestaan.

Loop of fiets het dennenbos in richting Vila Real de Santo António. Je ruikt de hars, het is er tien graden aangenamer dan op het zand, en je komt er nauwelijks een toerist tegen — terwijl het pad op een paar honderd meter van de boulevard begint. De gemeente noemt de kameleons die er leven; wij hebben er geen gezien, maar de picknickplek aan de kant van Monte Gordo is een goede plek om het te proberen. Wie het strand rustiger wil: hoe verder je van de centrale opgangen af loopt, hoe leger het wordt, en dat blijft zo tot ver voorbij de laatste parasols.

Monte Gordo bestaat uit twee lagen. Langs het strand loopt de Avenida Infante Dom Henrique, de boulevard met de hoge flats, de terrassen en het casino; dit is het Monte Gordo van de ansichtkaarten en van de pakketreizen. Daarachter, rond de parochiekerk en de Rua de Gonçalo Velho met de markthal, ligt het oude dorp: lage huizen, de bakker, de kapper, de cafés waar 's ochtends de vissers zitten. Tussen beide in liggen de straten waar de overwinteraars hun appartement huren. En achter alles, over de rotonde, begint het dennenbos.

De boulevard loopt langs het hele strand en is 's avonds het toneel van de passeio: gezinnen, ouderen en jongeren die simpelweg heen en weer lopen. Het strandritme is anders dan je gewend bent — druk in de ochtend, rustiger rond de siësta, en dan vanaf een uur of vier opnieuw vol met mensen die na hun werk komen. Dat late uur is het aangenaamst: de zon steekt minder en het water is op zijn warmst. Wie verder wil, heeft twee gemeentelijke routes: zes kilometer door het bos, of het strandpad naar Vila Real en terug. Beide zijn vlak en beginnen bij het bos achter het dorp.

Het strand leeft op Portugese tijd: vroeg, dan de siësta, dan na vieren weer. Neem kleingeld mee voor de douches. In de markthal koop je 's ochtends; na één uur is hij dicht. In de zomer betaal je op straat en op de drie terreinen voor parkeren; buiten het seizoen is dat gratis. En zoals in de hele gemeente betaal je bij overnachting een toeristenbelasting van € 1 per persoon per nacht, tot zeven nachten; kinderen tot en met tien jaar zijn vrijgesteld.

De keuken hier is die van een vissersdorp dat een badplaats werd. Tonijn is het gerecht van de streek — gegrild als moot, of gestoofd met ui en tomaat — en langs de boulevard en de zijstraten staan de restaurants vol. Zoals overal geldt: hoe verder van de eerste rij, hoe eerlijker de prijs en hoe meer Portugezen aan tafel. Wie zelf kookt, haalt de vis 's ochtends in de markthal aan de Rua de Gonçalo Velho (maandag tot en met zaterdag 7 tot 13 uur).

Op het strand staan douches en kleedhokjes bij de blauwe sanitairgebouwen. Douchen kost 50 cent, de kleedkamers zijn gratis — soms moet je even wachten tot iemand anders klaar is (eigen waarneming, zomer 2025). Neem dus kleingeld mee. Parasols en ligbedden worden verhuurd; wie dat niet wil, neemt zelf schaduw mee, want op dat brede zand is geen boom te bekennen. Parkeren: de gemeente heeft drie betaalde terreinen (Parque Nascente bij de Vasco da Gama en bij het casino, Parque Poente bij het casino, samen 523 plaatsen) en betaald parkeren op straat; het tarief geldt van 1 juni tot en met 15 september, dagelijks van 9 tot 22 uur, en van 16 september tot en met 31 mei is parkeren gratis. Het uurtarief publiceert de exploitant niet online; het staat op de automaten. Campers: de gemeentelijke camperplaatsen liggen in Vila Real (Muralha) en bij Manta Rota, niet in Monte Gordo; wel is er de gemeentelijke camping van Monte Gordo. Het water is er aangenaam: de oostkust ligt in de luwte van de Golf van Cádiz en voelde bij ons merkbaar warmer dan de westkust.

Monte Gordo ligt ongeveer drie kilometer van Vila Real de Santo António en heeft een eigen halte aan de Linha do Algarve. De Regional-trein vanaf Faro kost € 5,70 (tarief CP sinds 19 juli 2026) en doet er 55 tot 66 minuten over; er staan zo'n vijftien ritten per dag in de dienstregeling, niet allemaal dagelijks. Vanaf Tavira is het € 2,80, naar Vila Real € 1,60, vanaf Lagos € 11,75. De snellere InterRegional stopt niet in Monte Gordo. Vamus-lijn 96 rijdt tussen Monte Gordo en Vila Real; controleer de tijden op vamusalgarve.pt. Met de auto ben je er vanaf de A22 of de N125 zo; de parkeerregeling staat hierboven. Naar Spanje: de veerpont Vila Real – Ayamonte vaart het hele jaar. Te voet of op de fiets kom je in Vila Real via het dennenbos.

Juni tot september voor het water, dat hier warmer is dan elders in de Algarve. Wie de drukte wil ontlopen zonder de zee op te geven: mei, en vooral september en oktober, wanneer het zand leeg is en de zee nog de warmte van de zomer vasthoudt. Overwinteren kan ook: in januari en februari is het in Monte Gordo overdag gemiddeld 15,7 en 16,8 graden, en het regent er minder dan in Faro. De cijfers per maand staan op onze weerpagina van Monte Gordo.

Hoe Monte Gordo er in die tijd van het jaar bij ligt, staat in ons maandverhaal: