Silves

Lang voordat Faro of Lagos belangrijk werden, was Silves de rijkste en machtigste stad van de Algarve: onder de Moren, tussen de achtste en dertiende eeuw, een centrum van handel, poëzie en wetenschap. De stad heette toen Xilb, en haar bekendste inwoner was de dichter-koning Al-Mu'tamid, naar wie het plein beneden in de stad nog altijd heet. Die geschiedenis kleeft aan de stad. Klim door de smalle straatjes omhoog naar het roodstenen kasteel, en je kijkt uit over een landschap van sinaasappelgaarden en de glinsterende Arade, precies zoals de Moren het ooit zagen.

Koning Sancho I veroverde Silves in 1189 met hulp van kruisvaarders, maar de Moren namen de stad twee jaar later terug; pas in 1242 werd ze definitief Portugees. Het bronzen beeld van Sancho staat bij de ingang van het kasteel. Daarna verzandde de Arade, de haven verloor haar betekenis en de bisschop verhuisde in 1577 naar Faro. Zo bleef Silves klein, en dat is precies waarom het kasteel en de oude kern zo gaaf zijn gebleven. Silves ligt landinwaarts, weg van de stranden, en juist daarom is het een verademing: hier draait het om geschiedenis, rust en het echte Portugese binnenland.

Het Castelo de Silves troont op het hoogste punt van de stad: een muur van gestampte aarde (taipa) bekleed met rode zandsteen, elf torens en een rondgang van 388 meter rond een terrein van zo'n 12.000 vierkante meter. Binnen liggen de Aljibe, een overwelfde cisterne van 20 bij 16 meter en zeven meter hoog die een groot deel van de stad van water voorzag, de Cisterna dos Cães, een put van ruim veertig meter diep, en de opgegraven resten van een Almohadenpaleis uit de twaalfde eeuw met binnentuin en badhuis. Een kaartje kost 2,80 euro, of 3,90 euro in combinatie met het archeologisch museum; kinderen, studenten en 65-plussers betalen de helft (1,40 euro). Het kasteel is elke dag open behalve op 25 december en 1 januari: van januari tot en met april en van oktober tot en met december van 9.00 tot 18.00 uur, in de zomer van 9.00 tot 20.00 uur, laatste entree een half uur voor sluiting (gemeente Silves, gelezen 08-10-2026). Beneden het kasteel staat de Sé, de gotische kathedraal van eind dertiende eeuw op de plek van de moskee; bezoek op werkdagen van 9.00 tot 13.00 en van 14.00 tot 17.00 uur, op zaterdag soms ook buiten de misuren, tegen een kleine entree die je ter plaatse betaalt (Visit Algarve, gelezen 16-10-2026). Het Museu Municipal de Arqueologia is gebouwd rond een twaalfde-eeuwse Moorse putcisterne, een nationaal monument; los 2,10 euro, dinsdag tot en met zondag van 10.00 tot 18.00 uur. Beneden aan de rivier loopt een promenade langs de oude brug, de Ponte Romana, die ondanks haar naam middeleeuws is.

Het omringende landschap is een van de vruchtbaarste van de Algarve: de sinaasappelgaarden waaraan de streek haar faam dankt, en verderop de heuvels van de Serra de Monchique. Er lopen wandel- en fietsroutes door de boomgaarden rond de stad. In de stad zelf is de Igreja da Misericórdia, met haar manuelijns portaal naast de Sé, te bezoeken op werkdagen van 10.00 tot 18.00 uur, dicht tussen 13.00 en 14.00 uur (gemeente Silves). En kijk omhoog: op de torens en oude daken van Silves broeden ooievaars, het hele jaar door.

Silves is een stad in lagen, letterlijk. Bovenop de heuvel troont het roodstenen kasteel; daaromheen kronkelt de oude Moorse kern met de smalste, steilste straatjes, de kathedraal en de mooiste huizen. Naar beneden toe wordt de stad geleidelijk moderner, tot je bij de rivieroever komt met de promenade, de markthal en de oude brug. Dat benedendeel, langs de Arade, is waar het dagelijkse leven zich afspeelt; het bovendeel is het historische hart. Het station ligt aan de overkant van de rivier, drie kilometer van het centrum.

Loop van de rivierpromenade omhoog door de oude stad naar het kasteel, een korte maar steile klim die je door het echte Silves voert. De bewoners tref je niet bovenaan bij het kasteel maar beneden, in de markthal en de cafés langs de rivier, waar 's ochtends de boodschappen worden gedaan. Eens per maand, op de derde maandag, staat de grote maandmarkt op het Sítio do Encalhe aan de rand van de stad: kleding, huisraad, planten en streekproducten, alleen 's ochtends (gemeente Silves, gelezen 08-10-2026). Dat is de markt die Nederlanders vaak de zigeunermarkt noemen.

Reken op een halve dag voor het kasteel, de kathedraal en de kern, en draag stevige schoenen voor de klim en de onregelmatige kasteelmuren. In de zomer wordt het landinwaarts flink heet; doe de klim 's ochtends of tegen de avond, het kasteel is in de zomer tot 20.00 uur open. Kom je in februari, dan kleurt de amandelbloesem de omgeving wit, het mooiste seizoen voor de gaarden.

In de cafés en restaurants van de oude stad proef je het binnenland: streekgerechten en zoetigheid met amandel en carob (johannesbrood). Combineer een kasteelbezoek met een koffie en een stuk amandelcake op een terras. Tijdens de Feira Medieval staan de straten vol kramen met geroosterd vlees, Marokkaanse keuken en kruidenthee.

De Feira Medieval, het grootste evenement van Silves, is in 2026 van 7 tot en met 15 augustus, elke avond van 18.00 tot 01.00 uur in het historisch centrum, met een middeleeuwse optocht om 18.00 uur vanaf de Praça Al-Mu'tamid. Een dagkaart kost 2 euro, met het riddertoernooi 6 euro; kinderen tot en met 9 jaar of 130 centimeter zijn gratis, en een polsband voor alle dagen kost 4 euro in de voorverkoop en 5 euro tijdens de feira (gemeente Silves en feiramedievaldesilves.pt, gelezen 08-10-2026). Buiten de feira is de stad rustig. Parkeren doe je onder aan de stad bij de rivier en dan te voet omhoog; de oude kern is smal en klimt steil. Silves heeft geen eigen IPMA-klimaatnormaal; ter vergelijking haalt Faro in juli overdag gemiddeld 29,4 graden, en landinwaarts is het meestal een paar graden warmer dan aan de kust.

Met de auto landinwaarts vanaf Portimão of Lagoa, een klein half uur van de kust; vanaf Faro via de A22, afslag 6. Zonder auto: station Silves ligt aan de Linha do Algarve (Lagos–Faro via Tunes), maar let op, het station ligt drie kilometer buiten het centrum aan de overkant van de rivier (gemeente Silves, gelezen 08-10-2026). Het is twintig minuten lopen langs een drukke weg zonder stoep, of een Vamus-streekbus of taxi naar het centrum. De sneltrein uit Lissabon stopt in Tunes, dertig kilometer verderop, met overstap op de stoptrein.

Lente en herfst zijn ideaal; landinwaarts kan het in de zomer flink heet worden. De amandelbloesem begint eind januari, piekt in februari en loopt door in maart; dan kleurt de omgeving wit. De eerste helft van augustus is de Feira Medieval: druk, maar de moeite waard.

Hoe Silves er in die tijd van het jaar bij ligt, staat in ons maandverhaal: