Lokale keuken
Medronho: de aardbeiboomdrank uit de Algarve
Medronho is de heldere brandewijn van de Algarve, gestookt uit de rode vruchtjes van de aardbeiboom (Arbutus unedo, in het Portugees medronheiro). De echte "Medronho do Algarve" is een in de EU beschermde geografische aanduiding. Volgens het lastenboek heeft hij 42 tot 50 procent alcohol en wordt hij gemaakt in de bergen van onder meer Monchique, Caldeirão en Espinhaço de Cão. Hieronder staat wat het keurmerk betekent, wanneer er gestookt wordt en hoe je weet wat je koopt.
Meer over wat je verder in de Algarve eet en drinkt, van bacalhau tot cataplana: zie het overzicht Portugees eten in de Algarve.
De boom en de vrucht
De aardbeiboom is een groenblijvende struik of kleine boom uit het Middellandse Zeegebied. De vrucht lijkt op een aardbei, maar is korrelig en rijpt in het najaar. Het EU-dossier beschrijft de boom als typisch voor de Algarvebergen. Hij groeit in de bergen, grofweg tussen 50 en 700 meter (EU-dossier), bij 500 tot 1.400 mm regen per jaar en minder dan 40 vorstdagen. Volgens hetzelfde dossier krijgt het gebied rond de 3.000 zonuren per jaar.
Waar komt hij vandaan?
De beschermde naam geldt alleen voor drank uit een vastgelegd gebied. Daarbinnen gebeurt alles, van pluk tot rijping. Het gaat om de gemeenten Aljezur, Vila do Bispo, Monchique en São Brás de Alportel, delen van Silves, Lagos, Portimão, Albufeira (Paderne), Loulé (zonder Quarteira en Almancil), Faro (Estoi, Santa Bárbara), Tavira (o.a. Cachopo), Castro Marim (Azinhal, Odeleite) en Alcoutim (Vaqueiros, Martinlongo). Daarnaast vallen enkele Alentejaanse parochies over de bergkam eronder, in Odemira, Ourique en Almodôvar. Het gebied is dus vooral het binnenland en de bergen, niet de kust.
Wat het keurmerk vraagt
- Handpluk vanaf september. Onrijpe en overrijpe vruchten, blad en steeltjes worden eruit gehaald.
- Gisting in gesloten vaten, bij ideaal zo'n 18 °C, ongeveer 60 dagen.
- Distillatie direct daarna in koperen ketels, traditioneel vanaf eind januari of begin februari. De kop en de staart van het distillaat worden weggegooid.
- Eindproduct 42 tot 50 % vol. Meestal kleurloos. Gerijpt in licht getoast eiken- of kastanjehout wordt hij strogeel tot goudkleurig.
- Op de fles: het logo van Medronho do Algarve en een certificeringsmerk met een serienummer. De controle ligt bij de Comissão Vitivinícola do Algarve.
| Het jaar van de medronho: fase | Wanneer | Bron |
|---|---|---|
| Pluk (met de hand) | vanaf september | EU-dossier |
| Gisting | ca. 60 dagen, ca. 18 °C | EU-dossier |
| Distillatie | traditioneel vanaf eind januari/begin februari | EU-dossier |
| Alcohol (IGP) | 42–50 % vol. | EU-dossier |
| Rijping in nieuw hout | maximaal 6 maanden | EU-dossier |
Veeg opzij voor alle kolommen →
Mag je zelf stoken?
Voor eigen gebruik heb je geen industriële vergunning nodig, zegt de Portugese voedsel- en economie-inspectie ASAE. Wie ook maar een deel verkoopt, heeft vier dingen nodig: een vergunning voor de stokerij (meestal via de gemeente), een fiscaal entrepot bij de douane, registratie bij het GPP voor de fiscale zegels en goedgekeurde etiketten. Daarom heeft een fles uit de winkel een etiket en een zegel. Een fles zonder etiket en zegel mag volgens de ASAE-regels niet verkocht worden.
Waar proef en koop je het?
- Monchique: het stadje noemt zichzelf de "Capital do Medronho". De producentenvereniging APAGARBE, die de IGP aanvroeg, heeft volgens het EU-dossier haar adres bij de coöperatie aan het Largo da Senhora do Pé da Cruz. Openingstijden en verkoop: ter plaatse controleren.
- Marmelete (gemeente Monchique): de Casa do Medronho, een gemeenschappelijke stokerij die volgens de regionale pers in 2015 openging. Of en wanneer je er terechtkunt: informatie via de Câmara de Monchique.
- Algemeen: wekelijkse markten en streekwinkels in het binnenland. Let op het IGP-logo en het serienummer als je de beschermde drank wilt.
- Melosa is de zoetere variant die je in dezelfde streek vindt: volgens Turismo do Algarve een mengsel van medronho en honing. De gemeente Monchique noemt hem naast de aguardente als product van de producenten.
- Vliegtuig: wat je in welke bagage mag meenemen, staat in het stuk over Faro Airport.
Festivals
Monchique en het Alentejaanse Sabóia hebben in eerdere jaren een Festival do Medronho gehouden; een editie voor 2026/2027 is niet bevestigd, dus kijk in de agenda van de Câmara Municipal de Monchique.
Wat kan niet / let op
- 42–50 % is sterk. Niet rijden na het proeven: de bergwegen rond Monchique zijn smal en bochtig.
- "Medronho do Algarve" op het etiket zonder certificeringsmerk is niet de beschermde drank.
- Geen bezoek zonder afspraak bij kleine stokerijen. Het zijn vaak boerderijen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel alcohol zit er in medronho?
De beschermde Medronho do Algarve zit volgens het EU-lastenboek tussen 42 en 50 % vol.
Wanneer wordt medronho gestookt?
De pluk begint in september. Na ongeveer 60 dagen gisting volgt de distillatie, traditioneel vanaf eind januari of begin februari.
Is zelf medronho stoken legaal in Portugal?
Voor eigen gebruik is volgens ASAE geen industriële vergunning nodig. Voor verkoop wel, plus een fiscaal entrepot, fiscale zegels en goedgekeurde etiketten.
Hoe herken je echte Medronho do Algarve?
Aan het logo van de IGP en een certificeringsmerk met serienummer van de controle-instantie (Comissão Vitivinícola do Algarve).
Bronnen bij dit artikel
Meer over deze plekken
Over de auteur
Ben is oprichter en redactie van Lokaal Algarve. Wij reizen de Algarve zelf. Wat we met eigen ogen zagen schrijven we als eigen ervaring; cijfers, regels en seizoenen buiten onze eigen bezoeken halen we bij de bron — en we noemen welke. Vragen of tips? Ben is bereikbaar via LinkedIn.