Santa Luzia

Santa Luzia draagt een bijnaam die je zelden ergens ziet: Capital do Polvo — de octopushoofdstad. Wandel over de kade en je begrijpt waarom: rijen op rijen kleipotten stapelen zich op. Dat is geen decor voor toeristen, het is gereedschap. Het dorp werd in 1577 gesticht door vissers die er een kapel bouwden voor de heilige Lucia, de Siciliaanse martelares die wordt aangeroepen bij oogklachten. Eeuwenlang leefde men hier van de xávega-netten en de hengel; vanaf 1842 tot halverwege de twintigste eeuw draaide alles om de tonijnval van Barril, een paar kilometer verderop. Toen die visserij wegviel, schakelden de vissers vanaf 1927 over op octopus — en dat doen ze nog steeds op dezelfde manier.

De kade met de kleipotten is een bezienswaardigheid op zich — nergens anders in de Algarve zie je zo duidelijk hoe de lokale visserij werkt. Die potten heten alcatruzes: kruikvormige kleipotten aan een lijn van dertig tot veertig meter, met een klein drijvertje zodat het touw niet helemaal onder water zakt. De octopus kruipt erin op zoek naar een schuilplaats en wordt de volgende dag met pot en al opgehaald. Daarnaast gebruiken de vissers covos, houten korven met hetzelfde principe. Aan de overkant van de lagune ligt Praia da Terra Estreita, een lang, rustig strand.

Praia da Terra Estreita is alleen bereikbaar per boot — dat houdt de drukte er automatisch af. In het hoogseizoen (mei–september) vaart een veerdienst, in het laagseizoen een watertaxi. Prijs volgens de meest recente info: ongeveer €1,50 enkele reis, ~€2 retour (verifieer ter plaatse, kan wijzigen).

Santa Luzia is in wezen één lange kade met daarachter een paar straten laagbouw. Aan het water liggen de restaurants en de boten met de kleipotten voor de octopusvangst; daarachter woont het dorp gewoon. Aan de oostkant sluit het aan op de weg naar Pedras d'el Rei en Barril — het strand hoort bij het dorp maar ligt aan de overkant van de lagune.

De wandeling langs de kade is kort maar zegt alles: de kleipotten liggen er per honderd opgestapeld en de vissers werken er in het zicht. Vanaf het dorp loop of fiets je naar Barril, of je neemt de veerboot naar Praia da Terra Estreita. Op de terrassen aan de kade zitten evenveel bewoners als bezoekers, zeker buiten het hoogseizoen.

Dit is de octopushoofdstad van de Algarve: polvo staat overal op de kaart en wordt met trots geserveerd — bestel het en vraag hoe het bereid is. De potten en netten aan de kade zijn werkmateriaal, geen decor; blijf er af. En zoals overal aan de kust: contant geld voor het veerbootje.

Alles draait om octopus. Casa do Polvo is meermaals genoemd in de Michelin Guide (géén ster, wel een aanbeveling). Een ander veelgeprezen adres: Polvo & Companhia. Klassiekers om te proberen: polvo à lagareiro (in olijfolie geroosterde octopus), arroz de polvo (octopusrijst) en feijoada de polvo (bonenstoof met octopus).

Reserveren wordt sterk aangeraden — de goede adressen zijn klein en snel vol, vooral 's avonds. Combineer met een bezoek aan Tavira (~5 min rijden). Polvo — octopus — is hier de specialiteit; de kleipotten waarmee hij gevangen wordt liggen per honderd op de kade. Vanaf het dorp vaart een veerboot naar Praia da Terra Estreita, en te voet of per fiets ben je zo bij Pedras d'el Rei voor het treintje naar Barril.

Vanaf Tavira ongeveer 5 minuten met de auto, ook bereikbaar per lokale bus. Parkeren aan de kade kan in het laagseizoen; in de zomer parkeer je iets verderop.

Mei of september/oktober — dan draait de veerdienst naar Terra Estreita nog en is het niet druk.