Salema

Wat reizigers keer op keer opvalt aan Salema: het is een van de weinige plekken in de Algarve waar vissersboten nog altijd naast de strandhanddoeken op het zand liggen. Terwijl buurdorpen groeiden en hotels stapelden, hield Salema het klein: traditionele huisjes op een paar passen van de zee, smalle straatjes met kleine cafés en familierestaurants. De Amerikaanse reisgids Rick Steves noemde het strand ooit "misschien wel het meest zuiver aangename strand van heel Europa" — een aanbeveling die vooral iets zegt over de sfeer.

Het meest bijzondere van Salema staat niet in de meeste reisgidsen: aan de westkant van het strand, ongeveer vijftien meter ten westen van de trap, liggen versteende dinosaurusvoetsporen in de kalksteen. Ze zijn zo'n 140 miljoen jaar oud, uit het vroege Krijt, en er zijn twee soorten herkend — drietenige sporen van theropoden en afdrukken van iguanodontiërs. Ga bij laag water: bij vloed staan de rotsen onder water. Verder is er de witgekalkte oude kern met smalle steegjes, in een half uur te belopen, en het Blue Flag-strand zelf, dat zelfs in de zomer merkbaar rustiger blijft dan de grote namen in de buurt.

Loop vanaf de kliffen zo'n 2,5 kilometer oostwaarts over het kustpad en je komt uit bij Praia da Boca do Rio, waar de resten van een Romeinse nederzetting in de duinen liggen. Het pad zelf geeft uitzichten die je vanaf het strand niet krijgt. Terug in het dorp: de vissersboten die 's ochtends nog gewoon op het zand liggen zijn in de moderne Algarve een zeldzaamheid geworden — kom vroeg als je de vissers aan het werk wilt zien.

Salema valt uiteen in twee helften die je meteen ziet. Beneden bij het water ligt de oude vissersbuurt: lage witgekalkte huizen, straatjes waar een auto amper past, wasgoed boven de steeg. Tegen de helling erachter staan de nieuwere vakantiehuizen, ruimer en met uitzicht over de baai. Dat contrast vertelt het hele verhaal van het dorp: het oude Salema leeft nog, maar het is klein geworden. Loop de bovenste straten in en binnen twee bochten ben je het toeristische laagje kwijt.

De mooiste wandeling is het kustpad oostwaarts naar Boca do Rio, zo'n 2,5 kilometer enkele reis — onverhard en hier en daar steil, dus geen slippers. Westwaarts loopt de kust door richting Cabanas Velhas. En wil je Portugezen treffen in plaats van medetoeristen: het strand is daarvoor de verkeerde plek. Kom 's ochtends vroeg als de boten worden nagelopen, of neem tegen zessen een terras in de bovenstraten. Daar staat men aan de bar voor een bica, en daar wordt gepraat.

Wat ons in de hele Algarve opviel geldt hier ook: groeten is geen formaliteit. Een bom dia bij het binnenstappen van een winkel of café wordt gewoon verwacht, en het verandert hoe je geholpen wordt. De lunch loopt van een uur of twaalf tot drie, het avondeten begint zelden voor half acht — wie om zes uur aanschuift, zit alleen. Het brood en de olijven die ongevraagd op tafel komen (de couvert) zijn niet gratis; terugsturen is volstrekt normaal, wij doen dat ook als we alleen een hoofdgerecht willen. Fooi: afronden of een paar procent is hier al ruim. En hou contant geld bij de hand — kleine adressen pinnen lang niet allemaal.

Verse vis is standaard, gegrilde sardines in het seizoen een must. Zoals overal in de Algarve: waar de menukaart alleen in het Portugees hangt, eet je meestal het lekkerst. Reserveren is bijna verplicht — de restaurants zijn klein en volgeboekt, walk-ins lukken zelden.

Reserveren is bijna verplicht — bel of ga vroeg langs. Boek nergens uren op de klok af; het tempo hier ligt lager. Neem contant geld mee, en verwacht op zondagavond gesloten adressen.

Beste met de (huur)auto — ongeveer 20 min rijden van Lagos richting Sagres, direct aan de kust. Parkeren aan de rand van het dorp; de kern is nagenoeg autovrij. Ook bereikbaar per lokale bus vanuit Lagos.

Mei–juni en september; het is een van de weinige plekken waar zelfs juli/augustus draaglijk blijft doordat het dorp klein is.