Moncarapacho

Moncarapacho is wat de kustplaatsen ooit waren: een compleet Portugees dorp dat gewoon zijn gang gaat. Er is een dagelijkse markthal, er zijn banken, bakkers en restaurants, en het middelpunt is een gekasseid kerkplein waar je onder jacaranda's en palmen koffie drinkt terwijl het dorp voorbijkomt. Buitenlanders wonen er inmiddels ook — het dorp is geliefd bij wie de kust te druk vindt — maar het evenwicht is nog altijd Portugees. Boven het dorp rijst de Cerro de São Miguel op, met op de top een kapelletje en een uitzicht dat de hele lagune van de Ria Formosa in één blik vangt.

Het kerkplein met de Igreja Matriz is het hart — het renaissanceportaal met zijn beeldhouwwerk is verrassend rijk voor een dorpskerk. Ernaast staan de kapel van Santo Cristo en het kleine Museu Paroquial, met archeologische vondsten en voorwerpen uit het dagelijks leven van de streek. En dan de Cerro de São Miguel: 411 meter hoog, met bovenop een kapelletje en het weidste uitzicht van de oost-Algarve — de hele Ria Formosa ligt aan je voeten.

Op de eerste zaterdag van de maand strijkt de grote maandmarkt op het dorp neer — kraampjes met alles van groente tot gereedschap, en de moeite van het plannen waard. Rond het dorp liggen olijfgaarden met eeuwenoude bomen en de wandelheuvels van de Cerro de Cabeça, kalksteenruig en vol vogels. Wie in de zomer komt, kan het treffen dat de straten versierd zijn voor de dorpsfeesten — slingers van deur tot deur.

Het hart is het gekasseide kerkplein onder de jacaranda's, met de Igreja Matriz, de kapel van Santo Cristo en het parochiemuseum om de hoek. Daaromheen ligt een gewoon Portugees dorp van zo'n zevenduizend inwoners met supermarkten, banken en een dagelijkse markthal. Aan de randen loopt het over in landerijen met olijf- en citrusgaarden, en noordelijk rijst de Cerro de São Miguel op.

De klim naar de Cerro de São Miguel (411 m) is de wandeling van de streek: op de top staat een kapelletje en ligt de hele Ria Formosa aan je voeten. Rondom liggen de heuvels van Cerro de Cabeça met kalksteenpaden. In het dorp zelf is het plein de ontmoetingsplek — daar zit men koffie te drinken terwijl het dorp voorbijkomt.

Dit is een woon-dorp, geen toeristenplaats: groeten bij binnenkomst in een café (bom dia) wordt gewaardeerd en is de norm. De grote maandmarkt valt op de eerste zaterdag van de maand — kom vroeg. En zoals in het hele binnenland: neem contant geld mee, niet elke zaak pint.

Dorpsrestaurants rond het plein en langs de doorgaande wegen, op dorpsprijzen — en met de dagelijkse markthal om de hoek voor wie zelf kookt. De keuken is die van het binnenland mét de zee op tien minuten: vis uit Olhão, groente en fruit van de eigen campina.

Combineer Moncarapacho met Fuseta of Olhão: het dorp voor het gewone leven en de markt, de kust voor het water. De klim (of rit) naar de Cerro de São Miguel doe je bij helder weer — dan reikt het uitzicht over de volle lagune. En de eerste zaterdag van de maand is de dag om te komen.

Met de auto ligt Moncarapacho een paar minuten boven de N125 tussen Olhão en Tavira. Het treinstation Fuzeta-Moncarapacho aan de Linha do Algarve ligt een flink stuk onder het dorp, bij Fuseta — praktisch vooral bruikbaar in combinatie met een fiets of een lift. De streekbus verbindt het dorp met Olhão.

Het hele jaar: dit is een woon-dorp, geen seizoensbestemming. Mei en juni voor de jacaranda's in bloei, de eerste zaterdag van de maand voor de grote markt, en heldere winterdagen voor het uitzicht vanaf de Cerro de São Miguel.